Wereldbeeld

Vincent: ‘‘De wereld is één grote chaos: het verkeer, relaties, de politiek, hooguit is de natuur nog een beetje geordend, maar voor de rest is alles chaos. Ik ben constant bezig om deze chaos op orde te brengen. Dat kan je ook terugzien op mijn bureau bijvoorbeeld: ik heb alles netjes gesorteerd en in de juiste mapjes weggestopt. Ik wil dat dingen opgeruimd zijn anders zit ik gewoon niet lekker in mijn vel’’.

Vincent ziet de wereld als een chaos.. maar niet iedereen kijkt op Vincents' manier naar de wereld. Kijk maar eens naar Susan:

‘‘ik vind de wereld erg interessant: je kan zoveel leren! En daar houd ik ook van: dingen ontdekken en mijn horizon verbreden. De vrijheid om dingen te kunnen onderzoeken betekent ook erg veel voor mij. Ik houd er van om interessante artikelen te lezen of inspirerende filmpjes te bekijken.’’

Susan ziet de wereld als een soort informatiebron. Heel anders dus dan Vincent die de wereld als een chaos ziet. In deze studie maak je kennis met zeven wereldbeelden. Het is heel belangrijk om te weten hoe anderen de wereld zien omdat je anderen op die manier veel beter gaat begrijpen. Zo zorg je ervoor dat je beter met andere mensen op kunt schieten en minder langs elkaar heen praat. Daarnaast geeft het je een beter beeld van wie je zelf bent en wordt je jezelf bewust van je eigen denken.

De zeven wereldbeelden
Hieronder vertellen zeven jongeren iets over hun kijk op de wereld. In welke jongeren herken jij je eigen wereldbeeld het beste?

1. Geestelijk wereldbeeld
Krista: ‘‘alles wat we zien komt voort uit de geestelijke wereld. Er zijn geestelijke krachten die organisaties, mensen en uiteindelijk heel het leven aandrijven. Ik leef vanuit een geestelijke kracht die mij helpt.’’

Er staat niet bij of Krista een Christen is: zowel Christenen als niet Christenen kunnen bovenstaand beeld hebben van deze wereld. Denk maar aan heksen: die geloven ook in een geestelijke wereld met allerlei krachten. En heksen denken ook dat die geestelijke wereld hen helpt. Mensen met een erg geestelijk wereldbeeld hangen vaak een vorm van geloof aan waar zij kracht uit putten. Daarnaast hebben ze veel de neiging om volgens bepaalde tradities te leven. Zulke tradities zijn bijvoorbeeld een standaard manier om te bidden of een standaard ritueel voor ze gaan slapen (stille tijd/meditatie). Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
Bedenk de dingen, die boven zijn, niet die op de aarde zijn. Kolossenzen 3:1

2. Machtsbeeld
Eric: ‘‘Ik vind gezag erg belangrijk: je hoort respect te hebben voor mensen die boven je staan en mensen die onder mij staan horen ook respect te hebben voor mij. Ik vind dat je naar leraren op school hoort te luisteren. Ook als ze niet goed les kunnen geven. Ik heb zelf een jonger broertje en die hoort mij ook te respecteren. Als ik een taak toegewezen heb gekregen dan vind ik het ook niet leuk als anderen daar met hun activiteiten doorheen gaan fietsen. Dan horen ze dat eerst met mij te overleggen want ik heb uiteindelijk toch die taak gekregen’’.

Mensen met een macht- wereldbeeld zien de wereld als een ladder. Mensen met leiding gevende functies staan hoog op die ladder en mensen met uitvoerende taken staan laag op de ladder. De mensen die laag op de ladder staan zijn volgens hen niet per definitie minder goed dan de mensen die laag op de ladder staan. Je kunt ruzie krijgen met deze mensen wanneer je dingen gaat doen waar zij zich verantwoordelijk voor voelen. Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land, dat u de HEERE uw God geeft. Exodus 20:12

3. Chaos wereldbeeld
Zie het verhaal van Vincent waar dit hoofdstuk mee begon. Mensen met een chaos wereldbeeld brengen graag orde aan in zaken. De desktop van hun computer is vaak netjes geordend zonder allerlei losse bestandjes. Ze brengen ook graag een systeem aan in zaken zodat dingen makkelijker gaan verlopen. Daarnaast vinden ze het belangrijk dat mensen zich aan de regels houden. Ook vinden ze het belangrijk dat je doet wat je belooft. Als je gezegd hebt iets te doen dan vinden ze het erg belangrijk dat je trouw blijft aan die belofte. Ze zijn trouw in het bezoeken van clubs waar ze toe behoren en ze zijn trouw in het nakomen van afspraken. Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
De aarde was woest en leeg, en duisternis was over de diepte en de Geest van God zweefde boven de wateren. Genesis 1:2

4. Competitie wereldbeeld
Peter ‘‘Ik maak overal wedstrijdjes van: als ik op mijn werk ben of als ik op school ben het maakt niet uit: ik wil altijd de beste zijn: ik wil presteren. Ik zie overal kansen om me heen om mijn eigen positie te verbeteren. Ik kan mijn positie ook echt verbeteren wanneer ik me inzet voor de kansen die ik zie liggen. Ik doe goed mijn best op school om goede resultaten te krijgen’’.

Mensen met een competitiewereldbeeld zien de wereld als een universum vol met kansen om hun eigen positie te verbeteren. Met het verbeteren van de eigen positie moet je denken het doen van een hogere opleiding of aan het maken van carrière maken of het krijgen van bonussen. Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
Laten we alles wat ons tegenhoudt en alle zonde die we meedragen, wegdoen, en laten we, zonder opgeven de wedstrijd lopen, die voor ons ligt. Daarbij onze focus houdend op onze Leider die ons geloof perfect maakt: Jezus. Hebreen 12:1b & 2a

5. Relatie wereldbeeld
Wouter ‘‘ik vind vriendschap heel erg belangrijk. Ik heb zelf veel vrienden en kennissen. Ik vind het heerlijk om samen met mijn vrienden gezellig samen te zijn. Dan drinken we samen wat en praten we over van alles of we gaan gezellig een filmpje kijken. Ik vind het belangrijk dat mensen deel zijn van een soort gemeenschap. Een gemeenschap waarin iedereen gelijk is want mensen zijn ook allemaal gelijk. Niemand is meer dan een ander’’.

Mensen met een relatie wereldbeeld zien de wereld als een netwerk van allemaal relaties. Deze mensen genieten van alle warmte van vriendschappen en onderlinge contacten. Ze geloven dat iedereen op zoek is naar liefde. Daarnaast vinden ze harmonie erg belangrijk en letten daarom goed op de emoties van andere mensen. Ze vinden het ook erg belangrijk dat mensen hun emoties en gevoelens kunnen uiten. Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
Twee zijn beter dan één; want zij hebben een goede beloning van hun arbeid; 10 Want indien zij vallen, de een richt zijn metgezel op; maar wee den ene, die gevallen is, want er is geen tweede om hem op te helpen. Prediker 4:9-10

6. Intellectueel wereldbeeld
Zie het wereldbeeld van Susan aan het begin van dit hoofdstuk. Mensen met een intellectueel wereldbeeld houden van wijsheid en kennis. Ze houden ervan om te leren, te studeren en nieuwe dingen te ontdekken. Ze zijn op zoek naar onopgeloste problemen en complexiteit. Ze vinden het belangrijk dat er tijd wordt gemaakt om te leren en te studeren. Ze handelen vaak pas nadat ze iets hebben begrepen. Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
Want wijsheid is beter dan robijnen, en al wat men begeren mag, is met haar niet te vergelijken. Spreuken 8:11

7. Hoger wereldbeeld
Esther ‘‘ieder heeft problemen in zijn leven.. maar die problemen zijn niets vergeleken bij de grote wereldproblemen. Ik vind de problemen die zich wereldwijd voordoen veel belangrijker dan de gewone dagelijkse problemen. Ik zie de wereld als een netwerk van kleine eenheden die allemaal van elkaar afhankelijk zijn en samen één geheel vormen. Het antwoord op de wereldproblemen is denk ook niet enkelvoudig: er moeten op meerdere manieren allerlei dingen gebeuren om tot een oplossing te komen: alle kleine eenheden moeten er aan bijdragen.’’

Met een ‘hoger’ wereldbeeld wordt niet bedoeld dat dit wereldbeeld beter is dan de andere wereldbeelden. Met ‘hoger’ wordt bedoeld dat mensen met dit wereldbeeld de wereld op een wat grotere schaal zien: ze kijken verder dan hun eigen leven. Mensen met dit wereldbeeld vindt milieubewustzijn en ontwikkelingshulp vaak erg belangrijk en hechten weinig waarde aan materiële zaken. Ze leven zelf vaak een sober leven. Mensen met dit wereldbeeld kijken ook anders tegen organisaties aan: ze zien dat alle mensen in een organisatie een bepaalde functie vervullen en samenwerken aan een hoger doel. Een Bijbeltekst die bij dit wereldbeeld past is:
Want alzo lief had God de wereld, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, zodat iedereen die in Hem gelooft, niet vernietigd wordt, maar het eeuwige leven hebbe. Johannes 3:16

Vragen:

1. Wat is het beste wereldbeeld? Is het ene wereldbeeld beter dan het andere wereldbeeld? Waarom wel/niet?
2. Welk wereldbeeld komt het beste overeen met de waarheid?
3. In welke wereldbeelden kan jij je het beste vinden?